مركز پژوهش كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى (جمعى از نويسندگان)

47

گنجينه بهارستان (علوم وفنون پزشكى)

چنان‌كه گفتيم بايد با تشريح الابدان منصورى مقايسه كرد . مختصر فى التشريح اثرى به زبان عربى است كه ما تنها يك نسخهء آن را در دانشگاه تهران شناسايى كرده‌ايم . « 1 » كتابت آن به اوّل جمادى الأوّل 1284 ه . ق . بازمىگردد « 2 » و در قزوين ، توسط احمد استرآبادى به انجام رسيده . بناى اين رسالهء 82 صفحه‌اى ، بر چهار مقاله است : 1 . فى تشريح العظام : 23 باب 2 . فى تشريح الأعصاب و الشرائين و الأورده : 19 باب 3 . فى تشريح العضلات : 28 باب 4 . فى تشريح الأعضاء المركّبة : 25 باب « 3 » . اسرار النكاح نيز اثرى تازى است . شدّ الازار آن را مصدّر به ديباچه‌اى در عشق مجرّد مىداند و دو بيت از اشعار عربى آن را نقل كرده كه معرّف طبع نجم الدين در شعر عرب مىباشد . « 4 » نسخه‌اى از اين اثر در كتابخانهء مركزى تبريز ، تحت شمارهء 3433 شناسايى شده است . « 5 » به هر روى ، نجم الدين محمود را بهره‌اى از شعر بوده است ؛ علاوه بر قطعه‌اى از شعر تازى كه صاحب شدّ الازار به آن اشاره نموده است و قبلا ذكر شد ، قصيدهء متوسط الحجمى در ديباچهء برخى نسخ غياثيه ، در مدح مهدى اليه كتاب از وى به دست آمده است كه آن را در متن كتاب آورده‌ايم . قصيدهء بىخلل و بىركاكتى است كه درست به سبك مديحه‌سرايى عصر مصنّف مىماند و نمودار اندازهء استوارى طبع اوست . گذشته از اين ، « در مخزن الغرائب سنديلوى ( نسخهء كتابخانهء كليهء پنجاب ) راجع به او

--> ( 1 ) . شماره 1 / 266 پزشكى . ( 2 ) . شايد مقايسهء اين نسخه با نسخهء الحاوى كتابخانهء مجلس شوراى ملّى به شماره 1536 ، برخى ارتباطات را مكشوف كند . ( 3 ) . فهرست كتب خطى كتابخانهء دانشكدهء پزشكى ، ص 330 ؛ نشريهء كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران ، ج 3 ، ص 346 ؛ براى اطلاع از نسخ ديگر : ر . ك . كتابشناسى نسخ خطى پزشكى ايران ، ص 70 . ( 4 ) . شدّ الازار ، همان . ( 5 ) . شدّ الازار ، همان .